[ مقدمه محيط طباطبائي ] بنام خداوندگار بزرگ * نگارندهء اين جهان سترگ كه هرجا غريبى است غمخوار اوست * عجايب همه نقش پرگار اوست جهان و هرچه در آن مينگريم آئينهء نمايش قدرت الهى است . آنچه به چشم نزديك‌بين ما از ديده‌ها و آفريده‌ها ميرسد هريك به سهم خود مظهرى از بدايع صنع و منظرى از دستگاه شگرف او است ، تطور احوال انسان و تحول اوضاع جهان از زاد و مرگ و جوانى و پيرى و اختلاف مناطق و انقلاب فصول و سرما و گرما و شكفتگى و شكستگى همه را در حد خود بايد از حوادث بديع و غرايب صنع صانع توانا دانست ، اما ذهن كوشاى انسانى همواره بدانچه از راه تكرار ملاحظه و مشاهده انس پذيرفته است با نظر ساده و عادى مينگرد و در مقابل هرچه را كه به حساب دريافت او كمياب و يا ناياب باشد عجيب و غريب ميخواند . عالم طبيعت از اجرام بزرگ آسمانى گرفته تا اجسام خردروى زمين همه به نظر باريكبين ما نمودار كارهاى شگرف آفرينش است ولى ظهور و غروب اختران و صعود و هبوط ستارگان ثابت و سياره ، اينهمه آثار بديع مشهود را به حكم تكرار رؤيت و عادت ، از موجودات عادى و امور متعارف جلوه ميدهد . در صورتى كه جهش يك شهاب ثاقب يا درخشش يك ستارهء دنباله‌دار و سقوط سنگى از آسمان را به ديدهء ظاهربين امرى